De waarde van sociaal kapitaal in de wijk
Hoe maken we de waarde van sociaal kapitaal in de wijk zichtbaar?
Springtij is een jaarlijks forum op Terschelling waar mensen samenkomen die werken aan initiatieven en transformaties in de leefomgeving. Hesse McKechnie, verantwoordelijk voor programmaonderdelen bij Springtij en lid van de Jane Jacobs Society, wilde het thema Sociaal Kapitaal op de agenda zetten. Hij nodigde de Jane Jacobs Society uit om als inspirator bij te dragen aan een middagsessie. Katja de Winter was daarbij aanwezig namens het bestuur van de JJS.
De sessie vond plaats in het Dorpshuis van West-Terschelling, een passende locatie voor het onderwerp. In goed gezelschap gingen de deelnemers met elkaar in gesprek over de vraag hoe sociaal kapitaal een structurele plek kan krijgen in de ontwikkeling van de leefomgeving. Met de ambitie om de komende jaren jaarlijks 100.000 woningen te bouwen, is die vraag actueler dan ooit. Een buurtwinkel, een speelplek, levendige straten en plekken waar mensen elkaar kunnen ontmoeten dragen immers in belangrijke mate bij aan een leefbare wijk.
Wie investeert en wie profiteert?
Een belangrijk vraagstuk is de manier waarop gebiedsontwikkeling wordt gefinancierd. De gebruikelijke grondexploitatie gaat vaak uit van een terugverdientijd van ongeveer tien jaar. Investeringen in sociale infrastructuur leveren echter vaak pas op langere termijn rendement op. Bovendien komen de opbrengsten niet noodzakelijk terecht bij de partij die de investering doet. Een ontwikkelaar investeert bijvoorbeeld in voorzieningen en een aantrekkelijke openbare ruimte, terwijl de maatschappelijke baten uiteindelijk vooral bij bewoners, gemeenten of andere partijen terechtkomen.
Hoe kunnen die verschillende belangen bij elkaar worden gebracht? En hoe maken we de maatschappelijke en economische waarde van sociaal kapitaal inzichtelijk, zodat deze ook daadwerkelijk meeweegt in investeringsbeslissingen?
Na een introductie over het gedachtegoed van Jane Jacobs door Katja de Winter gingen deelnemers vanuit verschillende perspectieven met deze vragen aan de slag. In kleinere groepen onderzochten zij concrete scenario’s, variĂ«rend van het verdwijnen van een ontmoetingsplek of speelvoorziening tot het verlies van sociale netwerken door woningbouw en herontwikkeling. Steeds stond de vraag centraal wat de maatschappelijke gevolgen zijn, wie daarvoor de kosten draagt en hoe dergelijke problemen voorkomen kunnen worden.
Een vraagstuk om verder te brengen
Eén werksessie bleek te kort om tot nieuwe financieringsmodellen of concrete oplossingen te komen. Wel ontstonden interessante gesprekken en werd duidelijk hoe complex het vraagstuk is. Het vraagt om een andere manier van kijken naar gebiedsontwikkeling, waarbij niet alleen de directe financiële opbrengsten tellen, maar ook de waarde die een wijk op langere termijn voor bewoners en samenleving oplevert.
Ook buiten de eigen sessie vond de Jane Jacobs Society tijdens Springtij aanknopingspunten en inspirerende gesprekken. Het onderwerp sociaal kapitaal krijgt op steeds meer plekken aandacht. Dat onderstreept het belang om kennis en ervaringen te bundelen en de zoektocht naar nieuwe manieren om maatschappelijke waarde mee te wegen voort te zetten.
Voor de Jane Jacobs Society is dit dan ook een thema om de komende tijd verder uit te diepen en onder de aandacht te brengen.
Reacties